Koszary wojskowe

Równocześnie z budową różnych obiektów fortyfikacyjnych, podjęto budowę olbrzymich koszar. Mają one zarys nieregularnego sześcioboku. Koszary miały spełniać rolę ostatniego śródszańca. Z racji tej nazywane są również koszarami obronnymi. Najprawdopodobniej w okresie lat 20 straciły swój charakter. Strona zewnętrzna koszar miała strzelnice artyleryjskie, zamknięte małymi oknami, ta część koszar również była wykorzystywana na izby żołnierskie, z tych względów strzelnice zostały przerobione na normalne okna. Koszary były ogrzewane piecami okrągłymi pokrytymi blachami. Od zewnątrz nie są otynkowane, mur jest z surowej cegły. Zastosowano w nich sklepienia kolebkowe, jako bardziej odporne na zburzenie. Odcinek nadnarwiański koszar wieńczą dwie wieże – „Biała” i „Czerwona”.

W zespole koszar znajduje się 8 bram, z których trzy są zamurowane. Na zachód od wieży „Czerwonej” koszary mają przybudówkę – kojec artyleryjski. Koszary zróżnicowane są wysokością. Mają od dwóch do czterech kondygnacji. Wynika to z ukształtowania terenu. Kompleks koszarowy ma długość 2250 m i jest to najdłuższy budynek obronny w Europie. Ich budowę rozpoczęto w 1832 r a w roku 1844 cały kompleks koszar obronnych był ukończony. Mogły one pomieścić, wg różnych źródeł, od 17 000 do 20 000 żołnierzy. Wewnątrz dziedzińca koszar powstały wieża ciśnień i cerkiew.

Obecnie budynek stanowi atrakcję turystyczną, ale jego ogromny potencjał wykorzystywany jest także podczas wydarzeń kulturalnych, imprez masowych, sportowych, czy jako plener filmowy.